1999-2008 KADEMELİ EMEKLİLİK: ADİL MODEL ÖNERİSİ
Türk sosyal güvenlik sisteminde, 3 Mart 2023 tarihinde yürürlüğe giren 7438 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (kamuoyundaki bilinen adıyla EYT Düzenlemesi), 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olanlar için yaş şartını tamamen kaldırmıştır. Ancak bu yasal düzenleme, yalnızca bir günlük tescil farkıyla (9 Eylül 1999 ve sonrası) çalışma hayatına başlayan sigortalılar aleyhine, kadınlarda 18-20, erkeklerde 15-17 yıla varan devasa bir yaş uçurumu yaratmıştır. Bu makale, söz konusu hukuksal asimetrinin Anayasa’nın eşitlik, sosyal hukuk devleti, hukuki güvenlik ve ölçülülük ilkelerine aykırılığını incelemektedir. Çalışmada, Anayasa Mahkemesinin 4447 sayılı Kanun’un iptaline ilişkin 23.02.2001 tarihli kararında (E. 1999/42, K. 2001/41) ortaya koyduğu "adil geçiş" ve "meşru beklenti" ölçütleri ile bu karar sonrasında yasalaşan 4759 sayılı Kanun'un gerekçesindeki "1,5 - 2 yıllık periyotlarla kademelendirme" mantığı referans alınarak; 1999-2008 dönemi sigortalıları için yaş şartının, prim günü (7.000 / 9.000 gün) ve 25 yıllık sigortalılık süresi muhafaza edilmek kaydıyla rasyonel bir şekilde kademelendirildiği yeni bir model önerilmektedir.
