Giriş
Ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapılaşmanın tespiti halinde, yerel yönetimler (Belediye veya İl Özel İdareleri) tarafından tesis edilen en ağır yaptırımlar imar para cezalarıdır. 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinde düzenlenen bu cezalar, idari ceza hukuku literatüründe yer alan genel ilkelerle, özellikle de Anayasa'nın 38. maddesinde koruma altına alınan "Cezaların Şahsiliği İlkesi" ile sıkça çatışmaktadır.
Yapı Tatil Zaptı (Md. 32) ile Encümen Kararı (Md. 42) Arasındaki İlliyet Bağı
İmar para cezasının esastan ve usulden hukuka uygun sayılabilmesinin ön şartı, dayanağı olan Yapı Tatil Zaptının (YTZ) mevzuata uygun düzenlenmesidir. Danıştay 6. Daire'nin yerleşik içtihatlarına göre:
YTZ'de yapının fiziki durumu, metrajı, ruhsata aykırılıkların somut olarak nelerden ibaret olduğu ve tespiti yapan görevlilerin imzaları eksiksiz yer almalıdır.
Yapı Tatil Zaptı, imar para cezasının sebep unsurunu oluşturur. Sebep unsuru sakat olan bir idari işlemin konu ve amaç yönünden iptali kaçınılmazdır.
Cezaların Şahsiliği Yönünden Danıştay Değerlendirmesi
Uygulamada belediye encümenleri, mülkiyet karinesinden yola çıkarak cezayı doğrudan tapu malikine kesmektedir. Oysa mülk sahibi, yapıyı bir müteahhide vermiş (Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi) veya kiralamış olabilir.
Hukuki Argüman: Danıştay, fiili kim işlediyse cezanın ona kesilmesi gerektiğini emreder. Malikin haberi olmaksızın kiracı tarafından yapılan imalatlar veya müteahhidin projeden saparak ürettiği kaçak metrekareler nedeniyle mülk sahibine ceza kesilmesi, idari yaptırımların şahsiliği ilkesinin açık ihlalidir.
Yargılama Usulü: Yürütmeyi Durdurma ve 30 Günlük Hak Düşürücü Süre
Encümen kararının tebliğ edilmesinden itibaren 30 gün içinde İdare Mahkemesinde iptal davası açılmalıdır (İYUK Md. 7). İmar cezalarına karşı açılan davalarda kendiliğinden yürütme durmaz. Bu nedenle, yapının yıkım riski veya fahiş para cezasının tahsili tehdidi karşısında, telafisi imkansız zararların doğacağı aşikar olduğundan, davada mutlak surette Yürütmeyi Durdurma (YD) talep edilmeli, ceza miktarlarının hesaplanmasında kullanılan katsayıların (kamu alanına etkisi, çevre kirliliği vb.) fahişliği bilirkişi incelemesiyle çürütülmelidir.
Yorumlar
Yorum Yapın
E-posta adresiniz yayınlanmaz. Yorumunuz moderasyon onayından sonra görünecektir.
